Çay tüketiminde dünya lideriyiz
İlk çay içtiğimiz tarihi çoğumuz hatırlamayız. Erken çocuklukta hatta bazı yerlerde bebeklik döneminde ilk tanıştığımız içeceklerden biri çaydır. Siyah çay dediğimiz ve tiryakisi olduğumuz çay bir yana, bebekler için bitki çayları ilk içeceklerdendir. Bebekler, meşhur gaz sancıları sonrası ilk bitki çayları ile tanışırlar. İyi bir çayın en önemli unsurlarından biri ise kullanılan suyun kalitesidir.
Dünyada çay…
Dünyada sudan sonra açık ara en çok içilen içecek çaydır. Bazı ülkeler için kültürel bir içecek olan çayın hazırlanması, sunumu ve satışı ile bir ritüeldir. Çayın tarihi denince hemen herkesin aklına Çin gelir... Rivayete göre, M.Ö. 2700’lerde Çin İmparatoru Shenn Nung bir çay ağacının altında oturur. Bu sırada elindeki sıcak su dolu kase vardır ve birkaç yaprak çay kasenin içine düşer. Düşen yaprakların suya verdiği renk ve tattan hoşlanan imparator bu çaydan şifa bulur. İmparator Nung’un ilk kez içtiği çayın yolculuğu Çin’den başlar ve tüm dünyaya yayılır. Şimdi içtiğimiz çay, ağaçtan yaprağa düşen yaprak gibi çiğ değil elbette bazı işlemlerden geçiyor, kavrulup kurutuluyor. Bu sürede rengi yeşilden siyaha dönüyor. İşte bu yüzden paketlerde satılan, dünyayı dolaşan, en çok sevilen içecek olan çay bitkisinin ticari adı siyah çaydır. Çayın aromasını belirleyen en önemli detaylardan biri de çayın hazırlandığı temiz ve sağlıklı içme suyudur.
Rakamlarla Türkiye’nin çay tiryakiliği…
Türkiye’de nüfusun yüzde 96’sı her gün çay içiyor. Kişi başı yıllık kuru çay tüketimimiz 3.16 kilogram. Bu da bizi çay tüketiminde dünya lideri yapıyor. Her gün 245 milyon bardak çay dolduruyor ve içiyoruz. Tam 245 milyon bardak her gün çay ile doluyor… Türkiye aynı zamanda dünyanın 5. en büyük çay üreticisi. 400 yıldır tanıdığımız, 70 yıldır ürettiğimiz çay bizim için kültürel bir içecek. Bu kadar yoğun çay tüketilen bir ülkede kullanılan suyun kalitesi ve arıtılmış su tercihleri de önem kazanıyor.
Çay deyince akla gelenler…
Çay deyince siyah çayı hatırlasak da Türkiye’de yeşil çay ve bitki çayı tüketimi de giderek artıyor. Türk halkının yüzde 58’i soğuk havalarda bitki çayı içiyor. Hava ısındığında bu oran yüzde 36,2’ye kadar düşüyor. Bitki çayı kullananların yarıdan fazlası bu çayı aktarlardan alıyor. Poşet çay tercih edenlerin oranı yüzde 43,5. En bilinen ve tüketilen bitki çayları ise ıhlamur ve adaçayı. Özellikle bitki çaylarında kullanılan suyun temiz olması içim kalitesini doğrudan etkileyebiliyor.
İyi bir çay için ne gerekir?
Türk çayı yapmak sabır ve maharet ister. 80 derecenin üzerinde ama asla kaynamayan bir su ile çayı demlemek önerilir. Çayın demlenmesi için en az 20 dakika ayırmanız gerekir. İstediğiniz kadar dem, üzerine kaynar su. Türk çayı ince belli bardakta içilir. Adettir. Fincana girerse tadı değişir. Bitki çayları için de en ideal demleme sıcaklığı 80 derecedir. Özellikle poşet çay tercih ediyorsanız 80 derece yeterli olacaktır. Ayrıca çay hazırlanırken kullanılan suyun kireç oranı ve temizliği de çayın tadını etkileyen önemli unsurlar arasında yer alır. Bu nedenle birçok kişi evinde su arıtma cihazı kullanmayı tercih etmektedir.
